خالق بال‌های ققنوس درگذشت

دو ققنوس، با بال‌های افراشته و در هم تنیده. تنیده شدن این بال‌ها مرزی ساخته از جنس علم و معرفت. بال‌ها گره‌خورده مظهری هستند از علم و دانش، جنگ و صلح.

حال این بال‌ها نمادی از کشورم و شهرم شده‌اند، نماد دانشگاه، سمبل علم و معرفت ایران‌زمین.

کوروش فرزامی خالق سردر ورودی دانشگاه تهران

با یک بررسی گذرا می توان ادعا کرد که از میان معروف ترین و معتبرترین دانشگاه های دنیا، دانشگاه تهران تنها دانشگاهی است که از طریق یک بنای فرهنگی سمبلیک با مهندسی پیچیده، پیام های ویژه معنوی، علمی و فرهنگی را به مخاطبان خود القا می کند.

فرم اوانگارد در معماري این بنا به وضوح دیده می شود و بهترين نمونه ساختمانهاي معماري نوگراي ايراني را شاید بتوان این بنا نامید و البته برج شهياد(آزادي كنوني). سردر ورودي دانشگاه تهران، طرح كوروش فرزامي، بناي شاخص اين سبك است كه به سادگي و زيبايي دو اصل زيربناي اين سبك يعني زمان و مكان را نمايش مي‌دهد. در اين بنا، يكي از شاخص‌ترين مصالح مدرن يعني بتن به صورت نمايان اجرا شده است. در عين حال در شكل نما، يكي از شاخص‌ترين نمادهاي معماري سنتي اين سرزمين يعني قوس جناغي، به صورت تكرار چهار قوس جناغي كه از زواياي مختلف، متفاوت ديده مي‌شوند به نمايش گذاشته شده است. سردر دانشگاه تهران، نماد اين دانشگاه و همچنين نماد علم و تحصيلات عالي در كشور ما تلقي مي‌شود. مفاهيم ملحوظ شده در اين بناي ساده و بي‌پيرايه، به صورت روشن و واضح در شكل آن بيان شده است. شايد ذكر اين دو گفته فردريك هگل در اينجا بي‌مناسب نباشد كه گفته: وظيفه هنر نمايش ايده به لباس محسوس است و هنر بايد ايده را به ادراك بلاواسطه عرضه كند.

این بنا طبق شواهد در سال های ۴۶- ۴۵ به دستور ریاست وقت دانشگاه طرحی در میان دانشجویان و طراحان مختلف به مسابقه گذاشته شد. از میان طرح های رسیده طرح دانشجویی به نام «کوروش فرزامی» (از دانشکده هنرهای زیبا) به عنوان طرح برتر برگزیده شد. کار اجرای طرح، ابتدا به یک شرکت پیمانکار سوئیسی واگذار شد که به دلیل نواقص مربوط به مراحل قالب بندی از ادامه کار توسط این شرکت ممانعت شد و یک شرکت پیمانکاری ایران به نام «شرکت آرمه» اجرای طرح را به عهده گرفته و به اتمام رساند. بر پایه آخرین صورت حساب و وضعیت شرکت آرمه هزینه اجرای طرح مبلغ ۲۴هزار و ۵۰۰ تومان بوده است. اگرچه تاریخ ساخت سردر را در سال های ۴۶ – ۴۵ می دانند، اما تا سال ۱۳۴۸ هیچ سندی در خصوص آن در آرشیو دانشگاه مشاهده نشده است. در نشریه شماره ۲ «هنر معماری» (تیر، مرداد، شهریور ۱۳۴۸) عکس هایی از سردر دانشگاه تهران به چاپ رسیده است و در ذیل آن نام طراح و محاسب سردر آورده شده است (این منبع نیز طراح را کوروش فرزامی و محاسب آن را سیمون سرکیسیان ذکر کرده است). علاوه بر این در کتابچه راهنمای دانشگاه تهران (۱۳۵۱) نیز عکس سردر چاپ شده است.

سر در دانشگاه تهران به شماره2445به عنوان اثر فرهنگی تاریخی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

ساخت مرکز صدا و سیمای شهرهای سنندج و مهاباد، ‌شهرک مسکونی دانشگاه تهران، ‌مجموعه صنعتی صدا و سیما، ‌بیمارستان تهران کلینیک، کارخانه زامیاد، غرفه ایران در نمایشگاه بین المللی اوزاکای ژاپن، ‌غرفه فرانسه در نمایشگاه بین المللی تهران از جمله آثار مهندس و هنرمند کوروش فرزامی است.

این سردر بر روی اسکناس های پنجاه تومانی نمادی از مرکز علم و دانش کشور و برای بسیاری از گردشگران تداعی کننده تهران است.سردر دانشگاه تهران

و حال، مدت‌ها از خلق بال‌ها گذشته است. خالق این ققنوس خیالی، پرواز را بر ماندن ترجیح داده و بر بال ققنوس خویش نشسته و دیار باقی را بدرود گفته. او امروز از پیش ما رفت هرچند مرز آتشین بال‌های ساخته‌ی او تا سال‌ها زنده خواهد ماند.

Advertisements